Rémy GASTAMBIDE "Les images dans la peau". Gastambide Rémy

Chapitre

Titre: Le début d'une histoire singulière de Rémy Gastambide-Nguyen Bac Ai, un enfant amérasien adopté par un couple franco-suisse
Durée: 00:08:10   [00:00:00 > 00:08:10]
Genre: Entretien filmé
Né à Sai Gon le 1er janvier 1969, Rémy Gastambide est adopté, avec un autre garçon, en mars 1970 par un couple franco-suisse. Il a grandi à Reims, en France, dans un univers purement occidental, il connait d'ailleurs par cœur l’histoire de la France qui l’intéresse énormément. Mais à l'âge de 13 ans, il ne sait toujours pas où se trouve le Vietnam, comment sont sa langue ou son écriture, etc. Il ouvre un jour le numéro d'un magazine photo intitulé « Vietnam 40 pages d’histoire - 30 ans de reportage héroïque» dans lequel il découvre la guerre du Vietnam, ce qui lui causé un choc. Il se savait être un enfant métisse né de cette guerre, mais il n'avait pas pris conscience de son identité vietnamienne. C'est par la suite, au travers du regard que les jeunes réfugiés politiques Vietnamiens installés à Reims ont posé sur lui, qu'il a compris cette guerre, et la brutalité des images l'a stupéfié. Les Gastambide ne lui ont jamais parlé de tout cela, peut-être à cause d’une anxiété un peu paranoïaque, ils lui ont simplement dit qu’il avait été adopté au Vietnam. Ils ne lui ont jamais expliqué rationnellement pourquoi il a des cheveux crépus, ondulés ; pourquoi il ne ressemble pas à son frère adoptif, purement vietnamien, qui a des cheveux plats et noirs. A l’école, on le considère comme un martiniquais, un magrébin, un africain. Pour lui, qui à cette époque se définit comme vietnamien (non métisse), tout cela est très étrange.
Langue: Tiếng Việt
1. Câu chuyện riêng của Rémy Gastambide - Nguyễn Bác Ái, cậu bé người Á lai Mỹ được cặp vợ chồng người Pháp và Thụy Sĩ nhận làm con nuôi. Sinh ngày mùng 1 tháng 1 năm 1969 tại Sài Gòn, Rémy Gastambide được một đôi vợ chồng người Pháp-Thụy Sĩ nhận nuôi cùng một cậu bé nữa. Rémy Gastambide lớn lên ở thành phố Reims của nước Pháp trong một môi trường thuần túy châu Âu như những đứa trẻ Pháp khác, đặc biệt anh rất yêu thích và thuộc lòng lịch sử nước Pháp. Tuy nhiên, 13 tuổi Rémy Gastambide vẫn chưa biết Việt Nam ở đâu trên bản đồ thế giới, không biết gì về ngôn ngữ và chữ viết của đất nước này. Một ngày, anh đọc được một cuốn tạp chí ảnh có nhan đề « Việt Nam 40 trang lịch sử - 30 năm phóng sự hào hùng ». Biết đến chiến tranh của Việt Nam thông qua những bức ảnh thực sự là cú sốc lớn đối với anh vì từ trước tới giờ, cha mẹ nuôi chưa bao giờ kể về Việt Nam cho anh nghe. Anh đã từng biết mình là người Việt Nam nhưng chưa bao giờ nghĩ mình là người lai sinh ra bởi chiến tranh. Dần dần, thông qua cái nhìn và cách cư xử mà những những người di trú từ Việt Nam đến Reims dành cho anh, anh đã dần ý thức được điều này. Và thực sự, những bức ảnh tàn khốc đã làm Rémy Gastambide ngạt thở. Cha mẹ nuôi của anh, ông bà Gastambide chưa bao giờ nói với anh về điều này, có thể do họ lo sợ. Họ chỉ nói rằng anh là con nuôi từ Việt Nam và bây giờ anh là con của họ, sống trong ngôi nhà họ và anh là người Pháp, chỉ thế thôi, họ không nói thêm gì nữa về Việt Nam.
Titre: Rémy Gastambide raconte son adoption et la découverte de son métissage.
Durée: 00:07:43   [00:08:10 > 00:15:53]
Genre: Entretien filmé
Les images de la guerre que Rémy Gastambide découvre, provoquent en lui le désir de redécouvrir ses origines vietnamiennes, en commençant par la question du métissage. Sa mère adoptive lui a dit qu’il était né d’une relation dont on ignore la nature : une histoire d’amour, un viol, une passe... Une rencontre furtive d’un soldat noir américain égaré, loin de sa famille, de chez lui, pendant plusieurs années, années durant lesquelles il a aimé une vietnamienne. On ne le lui présente pas le métissage sous d’autres formes que celle-ci. A cette période-là, l’identité de métis noir est un sujet tabou pour les Gastambide Ils avaient de nombreux préjugés concernant ce que pouvait être un soldat noir au Vietnam et d'après eux, la naissance de Rémy Gastambide ne peut résulter que d’un seul schéma : un soldat brutal qui aurait forcé une femme à avoir des relations sexuelles avec lui, en plein milieu d’une guerre. Cette lecture est partagée par l’entourage familial des Gastambide, mais Rémy Gastambide n’est pas de cet avis. Durant son adolescence, il se plonge dans l’histoire de la guerre du Vietnam de manière obsessionnelle. « Vietnam » de Stanley Karnow, ainsi que des magazines comme Actuel, qui retracent le travail de photojournalistes pendant la guerre, lui ont permis de mieux comprendre ce qu’il s’est passé et comment il est venu au monde. Il comprend alors qu’il est issu non pas d’une histoire d’amour, mais de cette lecture obligatoire d'un viol ou d’une passe, tandis que son frère adopté lui-aussi, n’a pas à subir ce lourd préjugé puisqu’il est né de parents vietnamiens apparemment décédés. Plus que cette différence d’origine qui les sépare, Rémy Gastambide pense que ce qui l’éloigne réellement de son frère est que contrairement à ce dernier, il s’est lancé dans une quête identitaire. Son frère, lui, se replie sur son identité française, se sentant alors blessé, vexé, lorsque des vietnamiens lui demandent pourquoi il ne parle pas vietnamien. Aujourd’hui encore, il n’aime pas entendre parler de ce passé.
Langue: Tiếng Việt
2. Rémy Gastambide kể về cuộc sống của một người con nuôi và sự khám phá nguồn gốc con lai của mình. Những hình ảnh chiến tranh khiến Rémy Gastambide muốn tìm hiểu về nguồn gốc Việt Nam và sự thật liên quan đến thân phận con lai của mình. Mẹ nuôi của anh nói rằng anh sinh ra trong một mối quan hệ mà không ai biết rõ bản chất của nó là gì : một chuyện tình lén lút, một vụ hiếp dâm, một cuộc tình qua đường ... Một cuộc tình lén lút giữa một người lính Mỹ da đen lạc lối, xa cách gia đình của mình trong nhiều năm và chính trong những năm tháng đó, anh đã yêu một cô gái Việt Nam. Người ta luôn giải thích về nguồn gốc con lai của anh như thế. Thời chiến tranh tại Việt Nam, người da màu hay con lai là một chủ đề rất cấm kỵ và người ta có rất nhiều thành kiến ​​đối với một người lính da đen tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo gia đình Gastambide thì sự ra đời của Rémy là kết quả của một kịch bản duy nhất đó là một người lính da đen tàn bạo ép buộc một phụ nữ quan hệ tình dục với anh ta trong thời chiến tranh. Cả gia đình Gastambide đểu cho là như thế ngoại trừ Rémy. Trong thời niên thiếu của mình, Rémy Gastambide lao vào tìm hiểu lịch sử của chiến tranh Việt Nam một cách đầy ám ảnh. Cuốn sách "Việt Nam" của Stanley Karnow, cũng như các tạp chí như Actuel ghi lại công việc của các phóng viên ảnh trong chiến tranh đã giúp anh hiểu rõ hơn về những gì đã xảy ra và anh đã bước vào thế giới này như thế nào. Anh hiểu rằng anh không phải là một đứa trẻ sinh ra từ một câu chuyện tình yêu mà từ một vụ cưỡng hiếp trong khi đó người anh nuôi của mình không phải chịu cảnh ám ảnh này vì cha mẹ đẻ của anh ta là người Việt Nam nhưng hình như cả 2 đã qua đời. Điêu khiến cho khoảng cách giữa Rémy và người anh nuôi ngày càng lớn không phải chỉ là nguồn gốc xuất thân khác nhau của họ mà còn là công cuộc kiếm tìm thân phận đầy ám ảnh của Rémy. Người anh trai của Rémy, luôn cố thủ với căn cước người Pháp của mình và sẽ cảm thấy tổn thương, bị xúc phạm khi những người Việt hỏi tại sao ông không nói được một từ tiếng Việt. Bây giờ cũng vậy, anh ta không muốn nghe về những gì đã xảy ra.
Titre: Rémy Gastambide raconte son enfance et ses débuts en dessin.
Durée: 00:09:56   [00:15:53 > 00:25:49]
Genre: Entretien filmé
Déjà très jeune, Rémy Gastambide s’intéresse de près au dessin. Il se souvient très bien dans quelles circonstances il a réalisé chaque dessin qu’il présente dans ce document. Sa mère adoptive a vu en lui un enfant très doué et l’a poussé dans ce domaine. Il explique cette passion et cette pratique du dessin par le fait, aussi, qu’il s’ennuyait beaucoup. Les Gastambide, étaient un couple franco-suisse n’ayant pas eu d’enfant biologique, ils ont donc adopté Rémy Gastambide et son frère. Ils étaient tous les deux chargés de recherche au CNRS, son père était aussi professeur à la faculté des sciences de Reims. C’était un couple de protestants luthériens, très rationnels et intellectuels, mais également très froid. Ils avaient montés un scénario pour chacun de leurs enfants : puisque Rémy Gastambide est doué pour le dessin, il sera donc dessinateur, quant à Arnault Gastambide brillant dans l’emploi de la langue française, il sera poète. Selon Rémy Gastambide, en tant que protestants ses parents étaient plein de paradoxes, même s’ils voulaient les enfermer dans des catégories, ils leur ont tout de même donné beaucoup de libertés pour s’exprimer. Au regard des dessins que présente Rémy Gastambide, on distingue une très grande complexité et un goût pour le détail, même très jeune. Il explique qu’il n’a pas de difficulté à se concentrer plusieurs heures sur le même dessin. Ses œuvres, parfois violentes, évoquent des thèmes importants comme le bien et le mal.
Langue: Tiếng Việt
3. Rémy kể về tuổi thơ của mình và những ngày đầu cầm bút vẽ Từ khi còn rất nhỏ, Rémy đã thích vẽ. Anh nhớ rất rõ về thời điểm và hoàn cảnh của 1 bức tranh. Mẹ nuôi thấy anh có năng khiếu vẽ nên thúc đẩy anh phát triển theo con đường này. Anh giải thích là mình đam mê và theo nghề vẽ cũng bởi vì anh không có ti vi để xem và ở nhà chơi thì rất buồn chán. Bố mẹ nuôi cho rằng anh có năng khiếu vẽ còn anh chỉ thấy đó là thú vui lấp đầy khoảng trống của sự buồn chán. Ông bà Gastambide không có con nên đã nhận Rémy và Arnault làm con nuôi khi họ 50 tuổi. Cả hai người đều là nhà nghiên cứu làm việc ở Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp. Cha nuôi anh là giáo sư Trường Khoa học tự nhiên ở Reims nên họ sinh sống ở đó. Bố mẹ nuôi của Ré my là những người theo đạo tin lành, rất thông mình, sống hợp lý nhưng khá lạnh lùng. Họ đã xây dựng sẵn định hướng cho 2 đứa con nuôi : Ré my giỏi vẽ thì sẽ đi theo hội họa còn Arnault giỏi tiếng Pháp thì sẽ làm nhà thơ hoặc theo ngành thể thao vì anh ta rất thích thể thao. Theo Rémy, cha mẹ nuôi của anh rất mâu thuẫn. Ngay cả khi họ định hướng rõ ràng như vậy cho các con thì họ vẫn để cho chúng tự do thể hiện mình. Cả hai chúng tôi đều không học giỏi toán nên sau khi thi tú tài, bố mẹ nuôi đã bắt chúng tôi học nghệ thuật. Khi xem tranh của Rémy, người ta đã thấy rất rõ xu hướng đi vào chi tiết và tính phức tạp trong các bức vẽ của anh từ khi còn rất nhỏ. Rémy giải thích rằng anh có khả năng tập trung rất cao, có thể ngồi vẽ tranh hàng giờ. Chủ đề trong tranh của anh thường là điều xấu, điều tốt như trong bức tranh về chiến tranh Việt Nam vẽ lúc 12 tuổi.
Titre: L'enfance et l'adolescence, période durant laquelle Rémy cherche son identité et commence à s'investir dans le thème de la guerre du Vietnam.
Durée: 00:14:28   [00:25:49 > 00:40:18]
Genre: Entretien filmé
A partir de son adolescence et pendant une vingtaine d’années, Rémy Gastambide a gardé un grande colère contre ses parents pour ne lui avoir jamais parlé des circonstances de sa naissance, de ses origines, ou même de la guerre du Vietnam. Durant toutes ces années, il est parti en quête de son identité, avec l’idée qu’un jour il retournerait au Vietnam. Cette recherche est passée par l’acquisition, puis la collection, de tous documents sur la guerre du Vietnam : photos, magazines, livres… Rémy Gastambide parle de cette période comme d’une obsession. En 1991, il se rend au Vietnam et retrouve la directrice de l’orphelinat de Saigon, dans le quartier de Phú Nhuận, où il a été adopté. Cet orphelinat appartenait à la branche vietnamienne de la Société théosophique. . Plus tard, vers la fin de son adolescence, le dessin laisse déjà une empreinte importante sur Rémy Gastampide. Il explique que les murs de sa chambre étaient recouverts de photos de la guerre du Vietnam, comme si ces murs devaient refléter ce qu’il avait à l’intérieur de lui. Son travail est très minutieux et toujours lié au Vietnam. Dessiner était sa seule échappée face au choc de la découverte de cette guerre, cela lui permettait de combler le vide laissé par les questions auxquels il n’avait pas réponse. Les dessins de Rémy Gastampide ne provoquent pas de grande émotion chez ses camarades qui appréciaient plutôt la qualité du dessin, en revanche, les adultes (parents, entourage, professeurs) restaient stupéfait. Il en était de même pour les images qui envahissaient sa chambre : à cette période elles ne le choquaient pas, elles le fascinaient. Aujourd’hui, la vue des illustrations de la guerre, toutes plus dures les unes que les autres, lui est insupportable. Le lien qu’il établit entre ces images et son histoire est la frustration des mensonges et la soif de connaître qu’elle était son identité. Par la suite, il s’intéresse à la photographie et au journalisme de guerre, précisément au Vietnam. Les grands reporters de la guerre au Vietnam étaient pour lui des héros.
Langue: Tiếng Việt
4. Từ tuổi thơ đến lúc niên thiếu Rémy đã tìm cách thể hiện bản sắc của mình và bắt đầu dồn hết tâm trí vào chủ đề chiến tranh Việt Nam trong tranh vẽ. Suốt thời niên thiếu và trong vòng hai mươi năm Rémy Gastambide giận cha mẹ nuôi vì không bao giờ nói cho anh nghe về hoành cảnh ra đời, nguồn gốc của mình hay đơn thuần về chiến tranh Việt Nam. Trong từng ấy năm, anh đi tìm hiểu cội nguồn và có ý tưởng một ngày nào đấy sẽ trở lại Việt Nam. Việc tìm kiếm từ mua đến sưu tầm các tài liệu về chiến tranh Việt Nam : ảnh, tạp trí, sách... Rémy nói giai đoạn này như là sự ám ảnh vì ngoài chủ đề này ra anh chẳng có hứng thú gì hơn. Năm 1991, Rémy tới Việt Nam và tìm lại bà giám đốc trại mồ côi Sài Gòn, ở quận Phú Nhuận nơi anh được nhận nuôi. Trại mồ côi này thuộc chi nhánh cuả tổ chức tôn giáo Thần trí ở Việt Nam. Anh giải thích việc chọn con nuôi ở trại trẻ này dễ dàng và ít bị rằng buộc hơn so với trại trẻ mồ côi theo đạo thiên chúa giáo vì các sơ giao trẻ mồ côi một cách dễ dàng cho các gia đình có khả năng và thuận tiện hơn trong việc nuôi bọn trẻ theo đạo Thiên chúa. Gia đình nhà Gastambide lại theo đạo tin lành nên có ý muốn để bọn trẻ tự do chọn lựa tín ngưỡng. Cuối thời thiếu niên những bức tranh của Rémy vẫn còn in đậm dấu ấn chiến tranh. Anh kể rằng các bức tường trong phòng anh đầy ảnh về chiến tranh Việt Nam cứ như thể chúng là những bức tranh nội tâm của anh. Anh vẽ rất tỷ mẩn và coi đó là một cách giải thoát duy nhất khỏi cú sốc khi khám phá ra cuộc chiến Việt Nam và cũng là một cách lấp chỗ trống cho những câu hỏi đặt ra mà anh không có bất kỳ câu trả lời nào. Các bức vẽ của Rémy không găy xúc động lớn cho những người bạn cùng lớp, họ chỉ ngưỡng mộ giá trị mỹ thuật của chúng. Ngược lại, người lớn (cha mẹ, những người xung quanh, thầy cô giáo) thì lại hoảng sợ khi nhìn thấy các bức vẽ. Tuy nhiên, những hình ảnh tràn ngập trong phòng anh ở giai đoạn này không làm cho anh sốc mà lại lôi cuốn anh. Bây giờ, khi nhìn lại những bức tranh này, Rémy thấy chúng thặt kinh khủng. Có lẽ ngày trước chúng gắn bó với anh vì chúng nói với anh về nguổn gốc của mình, chúng thỏa mãn cơn khát và xoa dịu niềm thất vọng về câu hỏi mình là ai. Sau đó, Rémy quan tâm đến nhiếp ảnh và báo chí về chiến tranh về Việt Nam. Với anh, các phóng viên tại chố thời chiến tranh Việt Nam thực sự là những người hùng.
Titre: Le premier retour au Vietnam et une véritable découverte de la réalité des métissages.
Durée: 00:10:36   [00:40:18 > 00:50:55]
Genre: Entretien filmé
C’est en 1991, à l’âge de 22 ans, que Rémy Gastampide retourne pour la première fois au Vietnam. Cela faisait déjà 5 ou 6 ans qu’il pensait à y voyager afin de retrouver l’orphelinat, ainsi que ses parents biologiques, surtout sa mère. A cette époque, le pays était encore fermé et la vie y était très difficile. Il a économisé pendant 2 ans pour pouvoir acheter son billet d’avion. Ses parents, comprenant sa démarche, l’ont également aidé à financer son voyage. Pour s’imprégner de la culture vietnamienne, il a aussi étudié auprès d’un moine vietnamien, Thich Nhat Hanh, réfugié en France. Car en plus du désir de renouer avec ses origines, il s’est aussi intéressé à la religion orientale, au bouddhisme, et à la mythologie. Il souhaitait aussi se rapprocher de l’ONG Terre des Hommes dans l’espoir de récupérer les informations concernant son adoption. Ces informations sont entre autres conservées dans un coffre à la banque par ses parents, mais sa famille lui a demandé de n’ouvrir ce coffre qu’après la mort de ses parents afin de ne pas les faire souffrir. Grâce à Terre des Hommes, il parvient à être logé à Saigon, au Centre de Réhabilitation pour Orphelins Malnutris. Lors de sa demande de passeport, la personne en charge de son dossier l’informe qu’ils disposent d’une copie de la première page de son dossier d’adoption. Il demande alors une copie de cette page, ce qui lui permet alors d’obtenir des informations qui lui serviront dans sa recherche. Une fois sur place, il a pu retrouver la dernière directrice de l’orphelinat, fermé depuis par les communistes après la chute de Saigon, mais dont le bâtiment existe toujours. Dans les rues de la ville, il fait la rencontre d’autres métisses vietnamiens-américains. Il découvre le mépris exprimé envers ces personnes, ces « sang impurs », mépris dû en partie à des raisons politique, mais également culturelles. Il découvre le sort des métisses qui ont vécu au Vietnam et qui veulent fuir, partir, être reconnu par le peuple et le gouvernement américain. Il était au courant qu’il y avait eu des grandes vagues de naissances de métisses au Vietnam durant la guerre, mais c’est sur place, à travers ses voyages qu’il a vraiment découvert l’ampleur de ce drame.
Langue: Tiếng Việt
5. Lần đầu tiên trở lại Việt Nam và cũng là một khám phá thật sự về những đứa con lai. Mùa hè năm 1991, Rémy trở về Việt Nam lần đầu tiên khi anh 22 tuối. Cách đấy 5-6 năm anh đã có ý định trở về để tìm lại trại mồ côi và cha mẹ đẻ. Năm 1991, đất nước vẫn còn bế quan tỏa cảng và đời sống ở đó còn rất khó khăn, chính vì thế anh đã thăm hỏi cặn kẽ làm thế nào và phải đi đến chỗ nào cụ thể. Anh tiết kiệm trong vòng hai năm trên số tiền học bổng để mua vé máy bay. Cha nuôi anh hiểu bước đi của anh đã hỗ trợ tài chínhcho chuyến du lịch. Để thấm nhuần văn hóa Việt Nam, anh theo học một vị sư, đức Thích Nhật Hạnh, ẩn láu tại Pháp. Anh không chỉ có ham muốn hàn gắn với cội nguồn mà còn quan tâm đến tôn giáo phương đông, đến đạo Phật và thần thoại. Anh còn nghĩ cách tiếp cận tổ chức phi chính phủ Terre des Hommes, một phần là để yêu cầu hồ sơ nhận nuôi với hy vọng tìm kiếm thông tin liên quan đến việc nhận nuôi của mình. Anh được biết cha mẹ nuôi của anh đã lưu giữ thông tin trong một cái cốp ở ngân hàng. Gia đình anh yêu cầu chỉ mở cái cốp này sau khi cha mẹ anh qua đời để họ không phải chịu đau khổ. Anh hỏi thêm Terre des Hommes xem họ có còn trụ sở ở Việt Nam không và có gửi anh vào Sài Gòn được không, ở trung tâm phục hồi chức năng cho trẻ mồ côi suy dinh dưỡng. Khi làm thủ tục xin hộ chiếu, người phụ nữ tiếp nhận hồ sơ của anh nói rằng họ có bản sao trang đầu tiên của hồ sơ nhận nuôi của anh nhưng không có bằng chứng về quốc tịch Pháp của anh. Tràn đầy xúc động, anh yêu cầu bàn sao của trang này, nó sẽ giúp anh thu thập thông tin tìm kiếm khi tới Việt Nam. Khi tới Việt Nam anh đã gặp lại bà giám đốc cuối cùng của trại mồ côi bị đóng cửa bởi những người cộng sản sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ. Tuy nhiên khu nhà vẫn còn tồn tại. Trong những tuần này anh được tạm trú trong trại mồ côi xưa. Thế là anh có dịp gặp gỡ những người con lai Mỹ Việt sống trên các đường phố. Anh cũng chứng kiến một vài sự miệt thị, không chỉ là về chính trị mà còn về văn hóa đối với con lai, những «dòng máu không tinh khiết». Còn Rémy, anh chưa hề là nạn nhân của sự phân biệt chủng tộc ở Pháp cũng như ở Việt Nam Mặt khác, anh biết được số phận của những người con lai đã từng sinh sống ở Việt Nam và có ham muốn trốn đi, rời khỏi Việt Nam và được chính phủ Mỹ và người Mỹ công nhận. Mọi người đều biết đến cao trào sinh con lai ở Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh, nhưng chỉ có đến tận nơi, và qua chuyến du lịch của mình anh mới thật sự thấy hết mức độ của bi kịch này.
Titre: Le rapatriement des enfants métisses
Durée: 00:22:21   [00:50:55 > 01:13:16]
Genre: Entretien filmé
A l’époque où Rémy se trouve au Vietnam, le pays traverse une période d’ouverture économique, l’Ambassade des Etats-Unis a négocié avec le gouvernement vietnamien un rapatriement massif des anciens cadres du régime, des enfants métisses et de quelques soldats. Il s’agit du programme ODP : Orderly Depart Programs. Sa découverte et les premiers pas dans ce photoreportage qu’il a réalisé par la suite s’inscrivent dans ce contexte-là. On estime que les métisses nés de cette union depuis des années 60 jusqu’à 75 dans tout le Vietnam, seraient entre 15 et 20 mille. A cette époque, les gouvernements américains et vietnamiens ont coopéré pour inviter les enfants et leurs familles à se faire enregistrer et à demander un visa de sortie au gouvernement américain et au Commissariat aux Réfugiés. Rémy Gastampide rencontre ces métisses dans les rue de Saigon, faisant la queue devant les offices du Ministère des Affaires étrangères du Vietnam. Il y a à l’époque un centre de transit à DamSen qui accueillait ces métisses et leurs familles pour les préparer au départ. Il est retourné plusieurs fois dans ce centre pour photographier, enregistrer les témoignages et les récits de ces personnes. Là-bas, il découvre leur souffrance, leur inquiétude, leur interrogation et le désir qu’ils manifestent : fuir le Vietnam qu’ils ne considèrent pas comme leur pays, et aller aux Etats-Unis où ils pensent qu’ils seront bien traités, accueillis par leur père et par une société fantasmé. Certains ont encore leur mère qui leur raconte qui était leur père. D’autres disposent de noms ou de photos, comme le premier homme dont il a gardé une photo. Rémy explique qu’il a aussi vu beaucoup d’enfants orphelins, qui du jour au lendemain se sont trouvé une mère, un père ou une famille, qui eux aussi voulaient profiter du ticket de sortie. Au début du programme, l’organisation était anarchique : un enfant présentant une particularité physique pouvait se prétendre métisse, certains ne présentaient pour preuve de leur métissage, que la photo d’un père étranger. Mais la faiblesse de cette preuve a aussi donné lieu à des fraudes A partir des années 95-98, le programme est donc devenir plus strict. Il était rare que les pères soient contactés directement par l’ambassade des Etats-Unis, notamment parce que la question de ces enfants amérinsien était tabou. Les américains ne voulaient pas parler, ou entendre parler, de la guerre. La plupart des anciens combattants eux-mêmes ne souhaitaient pas prendre en charge ces enfants. Beaucoup d’amérinsien n’ont donc jamais retrouvé leurs pères. Quant à ceux qui y sont parvenu, la réalité s’est souvent avéré très éloigné du fantasme qu’ils avaient créé. Même pour les enfants dont le père souhaitait établie un lien les démarches restaient longues et compliqués, ainsi la plupart des jeunes vietnamiens finissaient par se retrouver dans des ghettos complètement isolé du reste des américains. Lorsque dans les années 1990, Rémy Gastampide entre en contact avec ces personnes, il découvre de jeunes adultes dans une situation économique et sociologique difficile, et pour qui il est presque impossible de s’adapter à la vie américaine. Le tatouage se développe comme un phénomène exutoire pour ces jeunes. Le travail de mémoire de Rémy Gastampid, et son parcours, ont été pour lui un accès à la reconstruction de son identité, une retrouvaille plus qu’un travail de photoreportage. Par ses photos et son récit, il nous montre l’errance de ces personnes, leur désespoir. Beaucoup de ces jeunes souffrent de l’idée reçue qui fait d’eux des enfants issus de relations extraconjugales, avec des prostituées, ou même de viols. Face à la situation précaire dans laquelle ces jeunes métisses se sont retrouvés une fois aux Etats-Unis, beaucoup ont préféré retourner au Vietnam.
Langue: Tiếng Việt
6. Những đứa con lai hồi hương Thời điểm khi Rémy sang Việt Nam là giai đoạn kinh tế bắt đầu mở cửa, Đại sứ quán Hoa Kỳ đã đàm phán với chính phủ Việt Nam về việc hồi hương tất cả con em và gia đình các cựu binh sĩ của chế độ miền Nam Việt Nam, con lai và một số binh sĩ không tìm thấy ở Hoa Kỳ. Đây là chương trình hồi hương mở rộng mang tên ODP : Chương trình ra đi có trật tự. Chương trình này mang tầm cỡ quốc gia của Hoa kỳ và được sự hợp tác thực hiện của Việt Nam trong bối cảnh bình thường hóa quan hệ ngoại giao và kinh tế giữa hai nước trước khi gỡ bỏ cấm vận. Sự khám phá và những bước đầu tiên trong báo ảnh của Rémy đã diễn ra trong bối cảnh đó. Theo ước tính, có khoảng 15 đến 20 nghìn trẻ em là con lai được sinh ra vào những năm từ 60 đến 75 tại Việt Nam, tính từ vĩ tuyến 17 đến mũi Cà Mau. Thời gian này, chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ cùng hợp tác để mời các gia đình và con em của binh sĩ chế độ miền Nam Việt Nam tới trình diện và đăng ký xin thị thực đi Mỹ tại Ủy ban Tị nạn. Mọi người xếp hàng trước cơ quan của Bộ Ngoại giao Việt Nam để làm thủ tục. Hồi đó, tại trung tâm quá cảnh ở Đầm Sen, quận 11, con em và gia đình chuẩn bị đi Mỹ được đón tiếp và tư vấn trước khi đi. Rémy đã gặp những người con lai ở đây, nói chuyện, chụp ảnh, ghi âm những câu chuyện của họ. Anh khám phá ra nỗi đau, sự lo lắng, những khúc mắc và cả những mong muốn của họ : đó là đi khỏi Việt Nam nơi không phải là nhà của họ để đến Mỹ, nơi họ sẽ được đón tiếp và đối đãi tử tế bởi những người cha và bởi một xã hội mà họ tưởng tượng để thoát khỏi sự khốn khổ. Những bức ảnh của Rémy chụp chủ yếu tại Trung tâm quá cảnh ở Đầm Sen. Mỗi người con lai có một câu chuyện riêng, những cảm xúc và kỷ niệm của riêng mình. Một số người vẫn còn mẹ và được nghe kể và có một chút hình ảnh về cha mình. Những người khác biết tên hoặc có ảnh của người cha. Như trong bức ảnh đầu tiên Rémy cho chúng ta xem, người đàn ông này cũng trạc tuổi Rémy và còn lưu giữ bức ảnh của gia đình từ khi anh còn nhỏ. Mong muốn của anh ta là đưa mẹ đi khỏi Việt Nam theo chương trình này. Ngoài ra, những người con mồ côi cũng lợi dụng chương trình này để tìm cách sang hoa kỳ. Họ nhận ngay một ông bố hay bà mẹ nuôi hoặc anh em nuôi với người có quyền đi Mỹ để kiếm được tấm thị thực đi cùng. Cũng có khi người cha không được nhận ra vì thế lúc đầu, chương trình hơi loạn một chút : cứ đứa trẻ nào có vẻ bề ngoài hơi đặc biệt một chút sẽ được coi là con lai. Ví dụ một người con lai da đen khác có tấm ảnh về cha là một người lính Mỹ da đen, đã dùng nó như là bằng chứng, như tấm bùa hộ mệnh để xin tấm vé ra đi. Cũng có những người khác thì lấy ảnh của McNamara hay tướng Westmoreland để nói rằng đó là cha họ. Vì thế, từ năm 95 đến năm 98, chương trình được siết chặt hơn và người ta không thể gian lận được nữa. Cũng có trường hợp Đại sứ quán Mỹ tìm được người cha nhưng rất hiếm. Lý do một phần là vì những đứa con lai Mỹ gốc châu Á là chủ đề cấm kị vì người ta không muốn nghe và nhớ tới cuộc chiến tranh đó nữa. Ngay cả với những cựu binh người Mỹ thì họ cũng không muốn thừa nhận những đứa con lai vì trước khi tham chiến ở Việt Nam họ đã có gia đình và con cái ở quê nhà. Vì vậy, rất nhiều thanh niên không tìm được cha mình, còn những người tìm được thì hoàn toàn vỡ mộng. Câu chuyện của một cô gái là con lai thì lại lạc quan hơn bởi vì chính người cha lại đi tìm con gái nhưng khi đó chính phủ Mỹ lại yêu cầu cô gái đi thử ADN để chứng minh họ đúng là cha con. Đa phần những người con lai khi sang đến Mỹ đều phải vào trại tị nạn và hình thành dần dần một khu phố Sài Gòn, một cộng đồng người Việt hoàn toàn xa cách với cuộc sống nơi đất Mỹ. Khi Rémy gặp họ vào những năm 90, anh đã phát hiện nhiều trường hợp: có người được đi học nhưng có người thất học, có người có việc làm hay đi ăn xin. Các thanh niên trong tình hình kinh tế và xã hội khó khăn đã gần như không thể thích ứng với cuộc sống ở Mỹ: họ không nói được tiếng Anh, một số người khoảng hai mươi tuổi không biết chữ vì chưa bao giờ đến trường. Nhiều người trong số những đứa trẻ này xăm hình. Người đàn ông đầu tiên, một tên du côn đường phố có xăm chữ "Ơn đền oán trả ». Người thứ hai: "Tôi muốn quay về Mỹ" nơi mà anh ta chưa bao giờ đến, như nhiều người Việt Nam xui anh ta như vậy. Người thứ ba xăm chữ: " Giọt máu lạc loài". Một thanh niên trong trung tâm cai nghiện ở Thủ Đức, đã tự châm thuốc lá làm bỏng mình và để lại những vết sẹo thể hiện sự đau khổ của mình. Công việc này đối với Rémy không chỉ là một phóng sự ảnh thông thường mà nó là con đường giúp anh tìm lại nguồn gốc và xây dựng bản sắc của mình, một hành trình đi tìm lại mình. Bằng những hình ảnh và câu chuyện của mình, Rémy cho chúng ta thấy sự lang thang và tuyệt vọng của những người con lai này. Họ chỉ có một mong muốn là phải chạy trốn đất nước đã chối bỏ họ. Nhưng có lẽ đối với nhiều người trẻ, họ cảm thấy xấu hổ vì sự tồn tại của họ trên đời vì họ được sinh ra từ một mối quan hệ giữa một người lính và một cô gái điếm. Người phụ nữ là nạn nhân bị hãm hiếp, hoặc cô ấy là tình nhân. Hơn nữa, tình hình chính trị, xã hội và văn hóa của thời hậu chiến ở Việt Nam nhìn nhận vấn đề này rất khủng khiếp. Chính phủ Việt Nam đã không có tình thương đối với những đứa con lai. Đi đến Hoa Kỳ, Rémy phát hiện ra rằng ngay người Mỹ cũng không muốn nói đến những đứa trẻ này. Những cá thể sinh ra từ chiến tranh bị chối bỏ từ cả hai phía. Đó là lý do tại sao phần lớn hầu hết trong số họ sau khi đã sang đến Mỹ lại mong muốn trở về Việt Nam
Titre: Le travail de photoreportage sur le métissage et son échos en France.
Durée: 00:04:02   [01:13:16 > 01:17:18]
Genre: Entretien filmé
Le premier écho du travail de Rémy Gastampide en France, se retrouve dans des revues d’art, de recherche artistique, esthétique, thématique ou journalistique. Il reçoit un accueil positif, on dit de son travail que c’est aussi de cette façon que l’on découvre l’histoire. Même si l’on connait l’existence de ces métisses, le sujet n’est presque pas abordé, ils représentent une histoire dérangeante pleine de tabous. Ce travail aura pris 6 à 8 ans de recherche et d’allers-venues au Vietnam et aux Etats-Unis. Epuisé Rémy Gastampide est progressivement retourné vers la peinture. Même si cette recherche n’a pas répondu à toutes ses interrogations, et que le vide qu’il ressent n’est pas entièrement comblé, elle lui a permis de mieux se connaître, de retrouver la ville où il est né, et d’atteindre un état de tolérance intérieurement.
Langue: Tiếng Việt
7. Phóng sự ảnh về chủ đề Con lai và tiếng vang tại Pháp. Những bức ảnh và câu chuyện về con lai đã được biết đến không phải nhờ tờ báo lớn như Paris Match mà trên những tạp chí về nghệ thuật, mỹ thuật và chuyên đề. Trước đó, đây là chủ đề ít được nói tới ở Pháp vì nó khiến người ta nhớ tới chiến tranh và hoàn cảnh éo le của đứa con lai ra đời. Sau gần 8 năm miệt mài với nhiếp ảnh cùng với những chuyến đi Pháp-Việt Nam và Mỹ, Rémy hầu như đã khai thác tận cùng về chủ đề con lai và anh quyết định dừng công việc này lại để quay về với hội họa. Thực sự, sau gần 8 năm tìm kiếm với nhiếp ảnh, Rémy đã tìm được lời giải đáp cho những thắc mắc về thân phận của mình và hơn thế, anh còn biết rõ nơi mình sinh ra, nhận ra chính mình và có cái nhìn khoan dung hơn trước. Tuy nhiên tất cả những điều này vẫn không làm vơi đi cảm giác trống trải nơi anh.
Titre: Le réinvestissement dans la peinture par le panthéon bouddhique
Durée: 00:13:54   [01:17:18 > 01:31:13]
Genre: Entretien filmé
Rémy Gastampide se tourne de nouveau vers la peinture, à la suite notamment de la découverte d’un livre sur la pagode vietnamienne de Tây Phương. Il avait délaissé la peinture à la fin de ses études, au profit de la photographie, puis elle est revenue, d’abord au travers des petits dessins, d’esquisses, puis grâce à des figures importantes du bouddhisme. Il appel son travail actuel le Panthéon Bouddhique, il revisite des grandes icônes du bouddhisme au travers de la peinture. Il respecte les canons, les formes et certaines images, toute en les adaptant à sa façon. Il a commencé par de très grands formats, avant de se limiter à de plus petites surfaces comme du papier kraft, des toiles, des cartons… Toutes ses peintures sont différentes, du satyrique tourmenté au criard. A travers l’exploration de ces représentations un peu caricaturales, on devine des personnages avec une grande maîtrise d’eux-mêmes. Tandis que l’apparence extérieure reflète une recherche de la matière, l’intérieur évoque une grande légèreté et l’apaisement. Rémy Gastampide qui a grandi à Reims, est un grand admirateur de Foujita, or Foujita et sa femme ont entièrement décoré l'intérieur de l’une des chapelles de la ville. Dans le même esprit, Rémy Gastampide nourrit le souhait de décorer intégralement une pagode. Il a déjà exposé dans une chapelle proche de Reims et trouve que certaines œuvres se prêtent au lieu, comme un culte.
Langue: Tiếng Việt
8. Quay trở lại với hội họa bằng việc thiết kế một ngôi chùa. Một người bạn của Rémy đã giới thiệu cho anh cuốn sách về chùa Tây Phương với các pho tượng lớn của Thích ca Mầu ni và các đệ tử. Trước đây, anh từng học về mỹ thuật nhưng đã từ bỏ hội họa để làm nhiếp ảnh. Khi quay lại với hội họa, anh vẽ những bức tranh nhỏ rồi những phác họa và sau này cùng với nhà sư Thích Nhất Hạnh, anh vẽ những nhân vật quan trọng trong đạo Phật. Công việc hiện giờ của Rémy theo như anh nói là Ngôi chùa, tái hiện lại những biểu tượng đặc trưng của Phật giáo thông qua hội họa. Anh tôn trọng các luật lệ, hình khối và một số hình ảnh của Phật giáo nhưng cũng tái hiện lại các nhân vật theo cách riêng của mình. Trong sự tôn thờ các A La Hán, có sự tự do tối đa trong việc thể hiện các hình ảnh đại diện của người nghệ sĩ, Remy lấy cảm hứng từ những hình ảnh, cảm xúc, biểu tượng, cuốn sách, nhân vật và để một ngày nào đó, ghi chép lại trên các bức tranh. Rémy bắt đầu chủ đề này với các định dạng rất lớn và trên các bề mặt chất liệu khác nhau :giấy kraft, vải, bìa các tông, gỗ ... các loại phương tiện và kỹ thuật khác nhau nhưng kỹ thuật đầu tiên là mực và acrylic trong khoảng mười năm. Một số bức họa mang vẻ bối rối, hơi châm biếm, những bức khác lại sặc sỡ. Thông qua việc khai thác những bức tranh biếm họa, chúng ta có thể khám phá ra các nhân vật làm chủ được con người của mình, điều này chỉ có ở Phật giáo trong khi đó bề ngoài của bức tranh lại cho thấy một công việc nghiên cứu tìm tòi khá công phu về chất liệu. Nhìn bề ngoài, các nhân vật trong tranh rất mạnh mẽ và oai vệ, nhưng bên trong người xem cảm nhận được sự nhẹ nhõm, thanh thản trong nội tâm. Công việc này vẫn đang được tiến hành. Remy lớn lên ở Reims và là một người hâm mộ Fujita cũng như nhà nguyện mang tên Fujita. Rémy mong muốn trang trí một ngôi chùa bằng các tác phẩm của mình, ước muốn này sinh ra ngay sau khi anh bắt công việc về một Ngôi chùa của phật giáo. Đó có thể là lý do tại sao anh lại thể hiện trên định dạng lớn. Rémy đã từng có dịp trưng bày các tác phẩm của mình trong một nhà nguyện gần Reims và thấy rằng một số bức tranh rất hợp với nơi thờ cúng thiêng liêng này.
Titre: Comment est venue l'histoire de la vièle?
Durée: 00:07:10   [01:31:13 > 01:38:24]
Genre: Entretien filmé
Rémy Gastambide a toujours été un fan de la musique rock, de guitare-bass, mais aussi de la musique médiévale. Dans sa jeunesse, il n’avait pas le droit de jouer de la musique, il n’a acheté sa première guitare que vers l’âge de 30 ans. Un jour, il a vu une image de vielle et a trouvé l’objet magnifique, étrange, métisse lui aussi. Il s’est retrouvé dans cet instrument. C’est un instrument hybride : un corps de luth ou de guitare, un clavier de piano, une manivelle. Cet instrument lui correspond : drôle et interrogateur. Il lui a fallu 2 ans pour trouver une vielle , ainsi qu’un professeur sur Paris.
Langue: Tiếng Việt
9. Câu chuyện về cây đàn viên diến ra như thế nào ? Rémy say mê âm nhạc, nhạc rock, chơi ghi-ta-bát và các nhạc cụ thời trung cổ. Tuy nhiên, lúc nhỏ anh không có dịp chơi nhạc vì bố mẹ anh không mê âm nhạc nên anh rất buồn vì chưa có dịp thử một loại nhạc cụ nào. Đến tận năm 30 tuổi, Rémy mới có thể tự mua cho mình cây ghi ta đầu tiên. Một hôm, anh bắt gặp hình ảnh cây đàn viên, thấy nó lạ và đẹp, lại cũng có vẻ lai lai và rồi anh đã tìm thấy mình trong cây đàn này. Đó là một nhạc cụ lai: thân thì của đàn luýt hoặc ghi ta, bàn phím giống piano và có một tay quay. Nhạc cụ này rất hợp với Rémy, nó hài hước và đầy thách thức. Rémy đã phải mất hai năm để tìm một cây đàn viên và cuối cùng là tìm thấy một giáo viên và một người sửa đàn ở Paris. Ít lâu sau khi sinh cô con gái, anh mua thêm một cây đàn viên nữa vì theo anh, hình dáng tròn, đầy đặn và cách người chơi cầm cây đàn giống như bế một đứa trẻ đã khiến anh luôn nhớ về nó. Ngoài ra, dụng cụ này còn gắn bó với một thời điểm cũa cuộc đời Rémy.
Titre: L'habillement, un autre exemple de l'affirmation de sa personne
Durée: 00:07:35   [01:38:24 > 01:45:59]
Genre: Entretien filmé
Les Gastambide étant une famille protestante luthérienne, très réfractaire, ils ne voulaient investir dans l’habillement que le strict minimum. Ses amis d’école lui donnaient même des vêtements, pensant alors qu’il venait d’une famille pauvre. De même, ils considéraient qu’il ne fallait pas manger de choses appétissantes. Il n’y avait que très peu de plaisir ou de fantaisie dans leur quotidien. Paradoxalement, ils faisaient de très beaux voyages. L’intérêt de Rémy Gastampide pour les vêtements est venu progressivement, il s’amuse de l’interrogation que cela provoque chez les autres. Il recherche toujours la manifestation de sa différence (métissage, musique, vêtement…). Rémy Gastampide pense que les personnes qui ont été méprisées ou ostracisées, ont été mises dans une situation d’originalité, d’excentricité, et que de ce fait, elles n’ont pas d’autres choix que de l’exprimer. Il s’agit également d’un travail d’affirmation de sa personne. Les métisses qu’il a évoqué plus tôt, se sentaient ostracisés, voulant rentrer dans un moule (celui des Etats-Unis) qui n’étaient pas le leur . Ces personnes se sont donc retrouvées dans une errance encore plus grande qu’auparavant.
Langue: Tiếng Việt
10. Trang phục biểu diễn - một cách khác để thể hiện cá tính. Gia đình bố mẹ nuôi của Rémy, ông bà Gastambide theo trường phái Luther của đạo Tin lành, họ rất ngang ngạnh, dù giàu có cũng không muốn đầu tư mua quần áo cho các con. Họ chỉ mua những thứ tối thiểu và không bao giờ có thứ tốt nhất. Ngay đến bạn bè của Rémy cũng đã từng phải cho anh quần áo vì nghĩ là anh là con nhà nghèo. Ăn uống cũng vậy, họ không được thưởng thức những món ăn ngon và có rất ít giải trí. Nhưng ngược lại, họ lại có những chuyến du lịch tuyệt vời. Mối quan tâm của Rémy tới trang phục phát triển dần dần. Anh thấy thích thú khi trang phục của mình gây tò mò cho khán giả, có thể là một sự tự ái hay một sự đòi hỏi. Anh luôn là hiện thân của sự khác biệt (con lai, âm nhạc, trang phục...) Rémy nghĩ rằng những người đã bị xem thường và tẩy chay, được đặt trong một tình huống đặc biệt, lập dị, và do đó họ không có sự lựa chọn để làm khác đi. Nếu không họ sẽ chỉ khép mình vào việc giống như tất cả mọi người. Do đó, lựa chọn trang phục cũng là công việc để khẳng định chính mình. Những người con lai mà anh kể trước đây đã cảm thấy bị tẩy chay và muốn chui vào khuôn đúc để phù hợp với người khác nhưng cũng vẫn không được đón nhận. Những người này đã rơi vào trạng thái bơ vơ, lang thang hơn cả lúc ban đầu.
Titre: Les perspectives d'avenir quant aux arts
Durée: 00:06:15   [01:45:59 > 01:51:14]
Genre: Entretien filmé
Rémy Gastampide ne souhaite pas arrêter de peindre, il veut réaliser son rêve de décorer une pagode ou un lieu de culte. Concernant la musique, il continue de chercher des moyens d’expression, des groupes, des scènes, à chercher sa propre créativité musicale. Seule la photographie a été mise de côté, tous les 10 ans, il investit de nouveaux moyens d’expression, et pour lui, la photographie n’est pas d’actualité. Il voudrait également retourner au Vietnam, afin de profiter du lieu. Ses 6 premiers voyages ont toujours été effectués dans une problématique de questionnement, dans le cadre d’une quête identitaire. Désormais il cherche à profiter et à s’amuser, et s’il devait repartir à la recherche de son identité, il le ferait de manière amusante, détendue et joyeuse.
Langue: Tiếng Việt
11. Con đường nghệ thuật tương lai Rémy muốn tiếp tục vẽ, thực hiện giấc mơ trang trí một ngôi chùa hay một nơi thờ cúng. Về âm nhạc, anh muốn tìm một cách để thể hiện riêng, một nhóm nhạc riêng, những buổi biểu diễn và tiếp tục sáng tạo âm nhạc riêng của mình. Tuy nhiên, anh lại tạm thời ngừng làm nhiếp ảnh. Cứ 10 năm anh lại đầu tư vào tìm cách thể hiện sự sáng tạo của mình trong nhiếp ảnh chứ môn nghệ thuật này không mang tính thời sự và thường xuyên cập nhật. Rémy cũng mong muốn quay trở về Việt Nam nhưng là để giải trí, vui chơi chứ không như 6 lần trước anh tới Việt Nam để đi tìm hiểu và lý giải về nguồn gốc của mình.

11 chapitres.
  • Entretien filmé. Né à Sai Gon le 1er janvier 1969, Rémy Gastambide est adopté, avec un autre garçon, en mars 1970 par un couple franco-suisse. Il a grandi à Reims, en France, dans un univers purement occidental, il connait d'ailleurs par cœur l’histoire de la France qui l’intéresse énormément. Mais à l'âge de 13 ans, il ne sait toujours pas où se trouve le Vietnam, comment sont sa langue ou son écriture, etc. Il ouvre un jour le numéro d'un magazine photo intitulé « Vietnam 40 pages d’histoire - 30 ans de reportage héroïque» dans lequel il découvre la guerre du Vietnam, ce qui lui causé un choc. Il se savait être un enfant métisse né de cette guerre, mais il n'avait pas pris conscience de son identité vietnamienne. C'est par la suite, au travers du regard que les jeunes réfugiés politiques Vietnamiens installés à Reims ont posé sur lui, qu'il a compris cette guerre, et la brutalité des images l'a stupéfié. Les Gastambide ne lui ont jamais parlé de tout cela, peut-être à cause d’une anxiété un peu paranoïaque, ils lui ont simplement dit qu’il avait été adopté au Vietnam. Ils ne lui ont jamais expliqué rationnellement pourquoi il a des cheveux crépus, ondulés ; pourquoi il ne ressemble pas à son frère adoptif, purement vietnamien, qui a des cheveux plats et noirs. A l’école, on le considère comme un martiniquais, un magrébin, un africain. Pour lui, qui à cette époque se définit comme vietnamien (non métisse), tout cela est très étrange.
  • Entretien filmé. Les images de la guerre que Rémy Gastambide découvre, provoquent en lui le désir de redécouvrir ses origines vietnamiennes, en commençant par la question du métissage. Sa mère adoptive lui a dit qu’il était né d’une relation dont on ignore la nature : une histoire d’amour, un viol, une passe... Une rencontre furtive d’un soldat noir américain égaré, loin de sa famille, de chez lui, pendant plusieurs années, années durant lesquelles il a aimé une vietnamienne. On ne le lui présente pas le métissage sous d’autres formes que celle-ci. A cette période-là, l’identité de métis noir est un sujet tabou pour les Gastambide Ils avaient de nombreux préjugés concernant ce que pouvait être un soldat noir au Vietnam et d'après eux, la naissance de Rémy Gastambide ne peut résulter que d’un seul schéma : un soldat brutal qui aurait forcé une femme à avoir des relations sexuelles avec lui, en plein milieu d’une guerre. Cette lecture est partagée par l’entourage familial des Gastambide, mais Rémy Gastambide n’est pas de cet avis. Durant son adolescence, il se plonge dans l’histoire de la guerre du Vietnam de manière obsessionnelle. « Vietnam » de Stanley Karnow, ainsi que des magazines comme Actuel, qui retracent le travail de photojournalistes pendant la guerre, lui ont permis de mieux comprendre ce qu’il s’est passé et comment il est venu au monde. Il comprend alors qu’il est issu non pas d’une histoire d’amour, mais de cette lecture obligatoire d'un viol ou d’une passe, tandis que son frère adopté lui-aussi, n’a pas à subir ce lourd préjugé puisqu’il est né de parents vietnamiens apparemment décédés. Plus que cette différence d’origine qui les sépare, Rémy Gastambide pense que ce qui l’éloigne réellement de son frère est que contrairement à ce dernier, il s’est lancé dans une quête identitaire. Son frère, lui, se replie sur son identité française, se sentant alors blessé, vexé, lorsque des vietnamiens lui demandent pourquoi il ne parle pas vietnamien. Aujourd’hui encore, il n’aime pas entendre parler de ce passé.
  • Entretien filmé. Déjà très jeune, Rémy Gastambide s’intéresse de près au dessin. Il se souvient très bien dans quelles circonstances il a réalisé chaque dessin qu’il présente dans ce document. Sa mère adoptive a vu en lui un enfant très doué et l’a poussé dans ce domaine. Il explique cette passion et cette pratique du dessin par le fait, aussi, qu’il s’ennuyait beaucoup. Les Gastambide, étaient un couple franco-suisse n’ayant pas eu d’enfant biologique, ils ont donc adopté Rémy Gastambide et son frère. Ils étaient tous les deux chargés de recherche au CNRS, son père était aussi professeur à la faculté des sciences de Reims. C’était un couple de protestants luthériens, très rationnels et intellectuels, mais également très froid. Ils avaient montés un scénario pour chacun de leurs enfants : puisque Rémy Gastambide est doué pour le dessin, il sera donc dessinateur, quant à Arnault Gastambide brillant dans l’emploi de la langue française, il sera poète. Selon Rémy Gastambide, en tant que protestants ses parents étaient plein de paradoxes, même s’ils voulaient les enfermer dans des catégories, ils leur ont tout de même donné beaucoup de libertés pour s’exprimer. Au regard des dessins que présente Rémy Gastambide, on distingue une très grande complexité et un goût pour le détail, même très jeune. Il explique qu’il n’a pas de difficulté à se concentrer plusieurs heures sur le même dessin. Ses œuvres, parfois violentes, évoquent des thèmes importants comme le bien et le mal.
  • Entretien filmé. A partir de son adolescence et pendant une vingtaine d’années, Rémy Gastambide a gardé un grande colère contre ses parents pour ne lui avoir jamais parlé des circonstances de sa naissance, de ses origines, ou même de la guerre du Vietnam. Durant toutes ces années, il est parti en quête de son identité, avec l’idée qu’un jour il retournerait au Vietnam. Cette recherche est passée par l’acquisition, puis la collection, de tous documents sur la guerre du Vietnam : photos, magazines, livres… Rémy Gastambide parle de cette période comme d’une obsession. En 1991, il se rend au Vietnam et retrouve la directrice de l’orphelinat de Saigon, dans le quartier de Phú Nhuận, où il a été adopté. Cet orphelinat appartenait à la branche vietnamienne de la Société théosophique. . Plus tard, vers la fin de son adolescence, le dessin laisse déjà une empreinte importante sur Rémy Gastampide. Il explique que les murs de sa chambre étaient recouverts de photos de la guerre du Vietnam, comme si ces murs devaient refléter ce qu’il avait à l’intérieur de lui. Son travail est très minutieux et toujours lié au Vietnam. Dessiner était sa seule échappée face au choc de la découverte de cette guerre, cela lui permettait de combler le vide laissé par les questions auxquels il n’avait pas réponse. Les dessins de Rémy Gastampide ne provoquent pas de grande émotion chez ses camarades qui appréciaient plutôt la qualité du dessin, en revanche, les adultes (parents, entourage, professeurs) restaient stupéfait. Il en était de même pour les images qui envahissaient sa chambre : à cette période elles ne le choquaient pas, elles le fascinaient. Aujourd’hui, la vue des illustrations de la guerre, toutes plus dures les unes que les autres, lui est insupportable. Le lien qu’il établit entre ces images et son histoire est la frustration des mensonges et la soif de connaître qu’elle était son identité. Par la suite, il s’intéresse à la photographie et au journalisme de guerre, précisément au Vietnam. Les grands reporters de la guerre au Vietnam étaient pour lui des héros.
  • Entretien filmé. C’est en 1991, à l’âge de 22 ans, que Rémy Gastampide retourne pour la première fois au Vietnam. Cela faisait déjà 5 ou 6 ans qu’il pensait à y voyager afin de retrouver l’orphelinat, ainsi que ses parents biologiques, surtout sa mère. A cette époque, le pays était encore fermé et la vie y était très difficile. Il a économisé pendant 2 ans pour pouvoir acheter son billet d’avion. Ses parents, comprenant sa démarche, l’ont également aidé à financer son voyage. Pour s’imprégner de la culture vietnamienne, il a aussi étudié auprès d’un moine vietnamien, Thich Nhat Hanh, réfugié en France. Car en plus du désir de renouer avec ses origines, il s’est aussi intéressé à la religion orientale, au bouddhisme, et à la mythologie. Il souhaitait aussi se rapprocher de l’ONG Terre des Hommes dans l’espoir de récupérer les informations concernant son adoption. Ces informations sont entre autres conservées dans un coffre à la banque par ses parents, mais sa famille lui a demandé de n’ouvrir ce coffre qu’après la mort de ses parents afin de ne pas les faire souffrir. Grâce à Terre des Hommes, il parvient à être logé à Saigon, au Centre de Réhabilitation pour Orphelins Malnutris. Lors de sa demande de passeport, la personne en charge de son dossier l’informe qu’ils disposent d’une copie de la première page de son dossier d’adoption. Il demande alors une copie de cette page, ce qui lui permet alors d’obtenir des informations qui lui serviront dans sa recherche. Une fois sur place, il a pu retrouver la dernière directrice de l’orphelinat, fermé depuis par les communistes après la chute de Saigon, mais dont le bâtiment existe toujours. Dans les rues de la ville, il fait la rencontre d’autres métisses vietnamiens-américains. Il découvre le mépris exprimé envers ces personnes, ces « sang impurs », mépris dû en partie à des raisons politique, mais également culturelles. Il découvre le sort des métisses qui ont vécu au Vietnam et qui veulent fuir, partir, être reconnu par le peuple et le gouvernement américain. Il était au courant qu’il y avait eu des grandes vagues de naissances de métisses au Vietnam durant la guerre, mais c’est sur place, à travers ses voyages qu’il a vraiment découvert l’ampleur de ce drame.
  • Entretien filmé. A l’époque où Rémy se trouve au Vietnam, le pays traverse une période d’ouverture économique, l’Ambassade des Etats-Unis a négocié avec le gouvernement vietnamien un rapatriement massif des anciens cadres du régime, des enfants métisses et de quelques soldats. Il s’agit du programme ODP : Orderly Depart Programs. Sa découverte et les premiers pas dans ce photoreportage qu’il a réalisé par la suite s’inscrivent dans ce contexte-là. On estime que les métisses nés de cette union depuis des années 60 jusqu’à 75 dans tout le Vietnam, seraient entre 15 et 20 mille. A cette époque, les gouvernements américains et vietnamiens ont coopéré pour inviter les enfants et leurs familles à se faire enregistrer et à demander un visa de sortie au gouvernement américain et au Commissariat aux Réfugiés. Rémy Gastampide rencontre ces métisses dans les rue de Saigon, faisant la queue devant les offices du Ministère des Affaires étrangères du Vietnam. Il y a à l’époque un centre de transit à DamSen qui accueillait ces métisses et leurs familles pour les préparer au départ. Il est retourné plusieurs fois dans ce centre pour photographier, enregistrer les témoignages et les récits de ces personnes. Là-bas, il découvre leur souffrance, leur inquiétude, leur interrogation et le désir qu’ils manifestent : fuir le Vietnam qu’ils ne considèrent pas comme leur pays, et aller aux Etats-Unis où ils pensent qu’ils seront bien traités, accueillis par leur père et par une société fantasmé. Certains ont encore leur mère qui leur raconte qui était leur père. D’autres disposent de noms ou de photos, comme le premier homme dont il a gardé une photo. Rémy explique qu’il a aussi vu beaucoup d’enfants orphelins, qui du jour au lendemain se sont trouvé une mère, un père ou une famille, qui eux aussi voulaient profiter du ticket de sortie. Au début du programme, l’organisation était anarchique : un enfant présentant une particularité physique pouvait se prétendre métisse, certains ne présentaient pour preuve de leur métissage, que la photo d’un père étranger. Mais la faiblesse de cette preuve a aussi donné lieu à des fraudes A partir des années 95-98, le programme est donc devenir plus strict. Il était rare que les pères soient contactés directement par l’ambassade des Etats-Unis, notamment parce que la question de ces enfants amérinsien était tabou. Les américains ne voulaient pas parler, ou entendre parler, de la guerre. La plupart des anciens combattants eux-mêmes ne souhaitaient pas prendre en charge ces enfants. Beaucoup d’amérinsien n’ont donc jamais retrouvé leurs pères. Quant à ceux qui y sont parvenu, la réalité s’est souvent avéré très éloigné du fantasme qu’ils avaient créé. Même pour les enfants dont le père souhaitait établie un lien les démarches restaient longues et compliqués, ainsi la plupart des jeunes vietnamiens finissaient par se retrouver dans des ghettos complètement isolé du reste des américains. Lorsque dans les années 1990, Rémy Gastampide entre en contact avec ces personnes, il découvre de jeunes adultes dans une situation économique et sociologique difficile, et pour qui il est presque impossible de s’adapter à la vie américaine. Le tatouage se développe comme un phénomène exutoire pour ces jeunes. Le travail de mémoire de Rémy Gastampid, et son parcours, ont été pour lui un accès à la reconstruction de son identité, une retrouvaille plus qu’un travail de photoreportage. Par ses photos et son récit, il nous montre l’errance de ces personnes, leur désespoir. Beaucoup de ces jeunes souffrent de l’idée reçue qui fait d’eux des enfants issus de relations extraconjugales, avec des prostituées, ou même de viols. Face à la situation précaire dans laquelle ces jeunes métisses se sont retrouvés une fois aux Etats-Unis, beaucoup ont préféré retourner au Vietnam.
  • Entretien filmé. Le premier écho du travail de Rémy Gastampide en France, se retrouve dans des revues d’art, de recherche artistique, esthétique, thématique ou journalistique. Il reçoit un accueil positif, on dit de son travail que c’est aussi de cette façon que l’on découvre l’histoire. Même si l’on connait l’existence de ces métisses, le sujet n’est presque pas abordé, ils représentent une histoire dérangeante pleine de tabous. Ce travail aura pris 6 à 8 ans de recherche et d’allers-venues au Vietnam et aux Etats-Unis. Epuisé Rémy Gastampide est progressivement retourné vers la peinture. Même si cette recherche n’a pas répondu à toutes ses interrogations, et que le vide qu’il ressent n’est pas entièrement comblé, elle lui a permis de mieux se connaître, de retrouver la ville où il est né, et d’atteindre un état de tolérance intérieurement.
  • Entretien filmé. Rémy Gastampide se tourne de nouveau vers la peinture, à la suite notamment de la découverte d’un livre sur la pagode vietnamienne de Tây Phương. Il avait délaissé la peinture à la fin de ses études, au profit de la photographie, puis elle est revenue, d’abord au travers des petits dessins, d’esquisses, puis grâce à des figures importantes du bouddhisme. Il appel son travail actuel le Panthéon Bouddhique, il revisite des grandes icônes du bouddhisme au travers de la peinture. Il respecte les canons, les formes et certaines images, toute en les adaptant à sa façon. Il a commencé par de très grands formats, avant de se limiter à de plus petites surfaces comme du papier kraft, des toiles, des cartons… Toutes ses peintures sont différentes, du satyrique tourmenté au criard. A travers l’exploration de ces représentations un peu caricaturales, on devine des personnages avec une grande maîtrise d’eux-mêmes. Tandis que l’apparence extérieure reflète une recherche de la matière, l’intérieur évoque une grande légèreté et l’apaisement. Rémy Gastampide qui a grandi à Reims, est un grand admirateur de Foujita, or Foujita et sa femme ont entièrement décoré l'intérieur de l’une des chapelles de la ville. Dans le même esprit, Rémy Gastampide nourrit le souhait de décorer intégralement une pagode. Il a déjà exposé dans une chapelle proche de Reims et trouve que certaines œuvres se prêtent au lieu, comme un culte.
  • Entretien filmé. Rémy Gastambide a toujours été un fan de la musique rock, de guitare-bass, mais aussi de la musique médiévale. Dans sa jeunesse, il n’avait pas le droit de jouer de la musique, il n’a acheté sa première guitare que vers l’âge de 30 ans. Un jour, il a vu une image de vielle et a trouvé l’objet magnifique, étrange, métisse lui aussi. Il s’est retrouvé dans cet instrument. C’est un instrument hybride : un corps de luth ou de guitare, un clavier de piano, une manivelle. Cet instrument lui correspond : drôle et interrogateur. Il lui a fallu 2 ans pour trouver une vielle , ainsi qu’un professeur sur Paris.
  • Entretien filmé. Les Gastambide étant une famille protestante luthérienne, très réfractaire, ils ne voulaient investir dans l’habillement que le strict minimum. Ses amis d’école lui donnaient même des vêtements, pensant alors qu’il venait d’une famille pauvre. De même, ils considéraient qu’il ne fallait pas manger de choses appétissantes. Il n’y avait que très peu de plaisir ou de fantaisie dans leur quotidien. Paradoxalement, ils faisaient de très beaux voyages. L’intérêt de Rémy Gastampide pour les vêtements est venu progressivement, il s’amuse de l’interrogation que cela provoque chez les autres. Il recherche toujours la manifestation de sa différence (métissage, musique, vêtement…). Rémy Gastampide pense que les personnes qui ont été méprisées ou ostracisées, ont été mises dans une situation d’originalité, d’excentricité, et que de ce fait, elles n’ont pas d’autres choix que de l’exprimer. Il s’agit également d’un travail d’affirmation de sa personne. Les métisses qu’il a évoqué plus tôt, se sentaient ostracisés, voulant rentrer dans un moule (celui des Etats-Unis) qui n’étaient pas le leur . Ces personnes se sont donc retrouvées dans une errance encore plus grande qu’auparavant.
  • Entretien filmé. Rémy Gastampide ne souhaite pas arrêter de peindre, il veut réaliser son rêve de décorer une pagode ou un lieu de culte. Concernant la musique, il continue de chercher des moyens d’expression, des groupes, des scènes, à chercher sa propre créativité musicale. Seule la photographie a été mise de côté, tous les 10 ans, il investit de nouveaux moyens d’expression, et pour lui, la photographie n’est pas d’actualité. Il voudrait également retourner au Vietnam, afin de profiter du lieu. Ses 6 premiers voyages ont toujours été effectués dans une problématique de questionnement, dans le cadre d’une quête identitaire. Désormais il cherche à profiter et à s’amuser, et s’il devait repartir à la recherche de son identité, il le ferait de manière amusante, détendue et joyeuse.
Titre: Rémy GASTAMBIDE "Les images dans la peau"
Sous-titre: Rémy GASTAMBIDE
Auteur(s): Gastambide Rémy
Durée: 01:51:14
Date de réalisation: 25/07/2013
Lieu de réalisation: La Ferté-sous-Jouarre
Genre: Entretien filmé
A travers cet entretien, Dominique ROLLAND, anthropologue, nous fait découvrir l'histoire tout à fait singulière de Rémy GASTAMBIDE, artiste peintre et musicien. Rémy GASTAMBIDE livre son parcours personnel et artistique en toute simplicité. Enfant amérasien adopté par un couple d'intellectuels franco-suisses, il est passé de l'obsession déprimée - lors de la découverte de ses origines - à l'exploration joyeuse à chaque fois qu'il retourne au Vietnam. Dessiner pendant des heures dans sa chambre pour combler le vide, fouiller les magasins, chercher les photos et dévorer les textes sur la guerre du Vietnam, lui ont permis de répondre à ses interrogations sur son identité métisse et de se réinvestir enfin dans la peinture et la musique.
Né en 1969 à Saïgon, (Sud Vietnam), Rémy Bac Ai, amérasien, a été adopté par un couple franco-suisse, les Gastambide. Elevé à Reims, il a fait des études supérieures de dessin à Paris puis à Londres, et s'est tourné vers la photographie de reportage en hommage à la guerre du Viet-Nam qu'il a découvert à son adolescence. Son travail a fait l'objet de diverses parutions dans la presse française et internationale, ainsi que de plusieurs expositions. Aujourd'hui, il s'oriente de nouveau vers le dessin et la peinture et signe ses « toiles », ou ses bandes de papier, de son nom vietnamien : Nguyên Bac Ai, inscrivant ainsi sur son œuvre cette identité qu’il considère comme sa véritable « identité intérieure, passé enfoui ». Dominique ROLLAND est anthropologue, maître de conférences à l'INALCO à Paris, où elle dirige la filière Communication et Formations Interculturelles. Après un travail de terrain dans le sud-est de Madagascar, qui a donné lieu à une thèse sur le Royaume Antemoro, elle consacre ses travaux à la question du métissage, en s'appuyant principalement sur le cas de l'Indochine coloniale. Le résultat de ses recherches se décline dans différents registres : travaux académiques, littérature et expressions scéniques. Elle est une des porteuses du projet interuniversitaire "Enseigner l’écrit à des publics faiblement ou non lettrés : Bilan critique des formations, mutualisation, ouvertures vers le terrain" et collabore régulièrement avec le magazine bimestriel "Le Français dans le monde", notamment pour son supplément "Francophonies du Sud", et avec la revue "Recherches et Applications" de la FIPF.
Sujet: Pratiques visuelles
Topique: Peinture
Mots-clés: rémy gastambide ; peinture ; métissage ; vietnam ; amérinsien ;
Localisation spatiale du sujet: France
Localisation temporelle du sujet: De 1991 à aujourd'hui
Aspects rhétoriques et discursifs: Entretien
Nom: ESCoM-AAR (Equipe Sémiotique Cognitive et Nouveaux Médias - Archives Audiovisuelles de la Recherche)
Rôle: Producteurs d'oeuvres audiovisuelles
Appartenance: FMSH - Fondation Maison des Sciences de l'Homme, ESCoM - Equipe Sémiotique Cognitive et Nouveaux Médias, France
Adresse: FMSH (Fondation Maison des Sciences de l'Homme), Paris, France
ESCoM-AAR (Equipe Sémiotique Cognitive et Nouveaux Médias - Archives Audiovisuelles de la Recherche), FMSH (Fondation Maison des Sciences de l'Homme), Paris, France
Nom: Gastambide
Prénom: Rémy
Rôle: Invité(e) de l'entretien
Appartenance: Institutions en France
Fonction: Artiste peintre
Adresse: La Ferté-sous-Jouarre, France
Né le 1er janvier 1969, à Saigon (Sud Vietnam), Rémy Bac Ai a été adopté par un couple franco-suisse, les Gastambide, et élevé à Reims. Après des études supérieures de dessin académique et d’illustration à Paris et à Londres, Rémy s’est tourné vers la photographie de reportage, ceci en hommage aux images de la guerre du Vietnam qu’il a découvert à son adolescence. Au cours de ses « voyages retour aux sources » au Vietnam, puis aux USA, depuis 1991, Rémy a poursuivi un essai photographique sur les Amérasiens de la guerre du Vietnam (enfants de pères militaires américains et de mères vietnamiennes), à travers lequel il interroge sa propre indentité de métis. Son travail a fait l’objet de diverses parutions dans la presse française et internationale, ainsi que de plusieurs expositions en France, Angleterre, USA, Allemagne et Mali, depuis 1994. Aujourd’hui, Rémy Bac Ai s’oriente à nouveau vers le dessin et la peinture, « ses premiers amours ». Choisissant le thème du bouddhisme, il explore les fondements de sa foi profonde en cette « philosophie », livrant les fruits de sa propre expérience dans cette voie religieuse, qu’il a suivie, étant plus jeune, sous la guidance du moine vietnamien Thich Nhat Hanh. L’artiste signe ses « toiles » ou ses bandes de papier, de son nom vietnamien : Nguyễn Bác Ái, inscrivant ainsi son œuvre de cette identité qu’il considère comme sa véritable « identité intérieure, passé enfoui ». Rémy Bac Ai revisite les figures mythiques du Panthéon Bouddhique : Bouddhas, Boddhisattvas, Arahats, Gardiens, etc…, au grand complet. Il nous offre, à travers la technique picturale de son choix : encre de chine, rehaut de blanc, et papier kraft, le reflet de sa fascination pour les dessins de ces 4 principaux modèles : Egon Schiele (Autriche), Hakuin Ekaku (Japon), Giovanni Battista Tiépolo (Italie), Grunwald (Allemagne), privilégiant par là, le dessin avant tout, « la moelle épinière du corps pictural » Pour lui, ces peintures ne sont pourtant que des croquis, les prémisses d’autres œuvres à venir, de plus grands formats encore. En fait, Rémy Bac Ai nourrit depuis toujours le désir de décorer une pagode bouddhique. « Je conçois en cette tâche, la raison de mon engagement personnel et spirituel d’artiste. C’est le but, le sens même de ma vie ! ».
Langue: Tiếng Việt
Thông qua cuộc trò chuyện giữa Dominique Rolland, nhà nhân chủng học, chúng ta khám phá câu chuyện độc đáo về Rémy GASTAMBIDE, họa sĩ và nhạc sĩ. Rémy GASTAMBIDE kể cho chúng ta về cuộc hành trình cá nhân và nghệ thuật của mình một cách giản dị. Là cậu bé con lai Việt-Mỹ được một cặp vợ chồng trí thức Pháp-Thụy Sĩ nhận nuôi, anh đã trãi qua nỗi ám ảnh khi khám phá nguồn gốc của mình tới niềm vui sướng mỗi khi trở về Việt Nam. Ngồi vẽ hàng giờ trong phòng của mình để lấp đầy sự trống trải, tìm kiếm sách ở các cửa hàng, tìm kiếm hình ảnh và văn bản nói về chiến tranh Việt Nam ... đã cho phép Rémy tìm được câu trả lời cho câu hỏi về nguồn gốc con lai của mình để cuối cùng là dồn tâm sức đầu tư vào hội họa và âm nhạc . Để xem các tác phẩm của Rémy Gastambide, hãy truy cập trang web cá nhân của tác giả: http://remygastambide.fr/ Bạn cũng có thể lắng nghe những tác phẩm âm nhạc cuả Rémy Gastambide tại địa chỉ sau: https://soundcloud.com/remy-Gastambide Ngoài cuộc phỏng vấn này, chúng tôi còn cung cấp một lối trình diễn âm nhạc bằng đàn viên của Rémy. Sinh năm 1969 tại Sài Gòn ( miền Nam Việt Nam), Rémy Bác Ái, con lai Mỹ, đã được một cặp vợ chồng người Pháp-Thụy Sĩ, ông bà Gastambide nhận nuôi. Lớn lên tại thành phố Reims, anh đã học đại học chuyên ngành hội hoạ ở Paris và London, và quay sang làm phóng sự ảnh tư liệu về chiến tranh tại Việt Nam, điều mà anh phát hiện ra khi còn là một thiếu niên. Tác phẩm của anh đã là chủ đề của nhiều bài báo trên báo chí Pháp và quốc tế, cũng như tại một số triển lãm. Ngày nay, anh quay trở lại với các bức vẽ bằng vải hoặc bằng giấy và ký tên mình bằng tiếng Việt: Nguyễn Bác Ái để nói về công việc của mình như là đề phản ánh "bản sắc nội tại và chôn cất quá khứ." Dominique Rolland là một nhà nhân chủng học, giảng viên tại INALCO Paris, nơi bà đang là Trưởng khoa đào tạo Truyền thông Liên văn hóa. Sau khi nghiên cứu thực địa ở phía đông nam Madagascar, để hoàn thành luận án về Royaume Antemoro, bà đã dành công việc nghiên cứu của mình về chủ đề Con lai, dựa chủ yếu vào các trường hợp trong thời thuộc địa Đông Dương. Kết quả của nghiên cứu của bà được thể hiện rất đa dạng :nghiên cứu sách vở, văn học và biểu diễn sân khấu. Bà là một trong những người dẫn đầu của dự án đại học giảng dạy viết cho đối tượng không biết chữ: Tổng kết nhận xét việc đào tạo, kết hợp, mở rộng tại địa phương và cộng tác thường xuyên cho tạp chí « Tiếng Pháp trên thế giới », xuất bản hai tháng một lần bao gồm cả số bổ sung Cộng đồng Pháp ngữ phía Nam và và tạp chí Nghiên cứu và ứng dụng của Tổ chức giáo viên tiếng Pháp quốc tế.
Type: Conversations
Conversation entre Dominique Rolland et Rémy Gastambide.
Type: Image fixe
Rémy Gastambide présente des extraits de magazines, ainsi que certaines de ses oeuvres.
Gastambide Rémy. "Les images dans la peau", Archives Audiovisuelles de la Recherche (AAR), 2245, 2013, [en ligne] ; URL : http://www.archivesaudiovisuelles.fr/2245/
Type: Droit d'auteur relatif à la production du document source
© ESCoM-AAR (Equipe Sémiotique Cognitive et Nouveaux Médias - Archives Audiovisuelles de la Recherche), FMSH (Fondation Maison des Sciences de l'Homme), Paris, France
Type: Droit d'auteur relatif à la réalisation du document source
© DO, Thi Thanh Tam, ESCoM-FMSH, Paris, France, 2013 © MAREGLIA, Laura, ESCoM-FMSH, Paris, France, 2013 © DE PABLO, Elisabeth, ingénieur de recherche, ESoM-FMSH, Paris, France, 2007
Type: Droit d'auteur relatif au contenu du document source
© GASTAMBIDE, Rémy, artiste musicien, Paris, France, 2013 © ROLLAND, Dominique, anthropologue, EHESS, Paris, France, 2013
Type: Régime général "Creative Commons" relatifs au document source
"Cette ressource audiovisuelle est protégée par le régime "Creative Commons". Vous êtes libres de la reproduire, distribuer et communiquer au public. Mais vous devez impérativement signaler sa paternité (son ou ses auteurs), vous n'avez pas le droit de la modifier ni d'en faire un usage commercial. Lecture, diffusion et exploitation concrète de cette ressource audiovisuelle présuppose que vous ayez accepté les règles juridiques Creative Commons décrites dans la page http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/fr/"
Titre: Rémy GASTAMBIDE "Les images dans la peau"
Langue(s): Français
Type: Analyse plus détaillé
Comment citer: DO, Thi Thanh Tam. « Analyse de base de la vidéo Rémy Gastambide: Les images dans la peau» (Portail ARC, 2014) : http://www.arc.msh-paris.fr/
Id analyse: ab8db89e-c4cf-4e62-8686-424f8024f147
Id vidéo: ea88ccca-9c2b-4bef-9ee5-2981d0052b60
Entretien avec Rémy GASTAMBIDE
Il s'agit ici de l'histoire d'un enfant amérasien, adopté au Vietnam par un couple d'intellectuels franco-suisses, et qui est passé de l'obsession déprimée à la la joie de découvrire ses origines chaque fois qu'il retourne au Vietnam. Dessiner pendant des heures dans sa chambre pour combler le vide, fouiller tous les magasins, toutes les photos, et dévorer les textes sur la guerre du Vietnam afin de répondre à ses interrogations concernant son identité métisse, et enfin réinvestir cette énergie dans la peinture et la musique pour redonner un sens à sa vie, voici ce que nous confie Rémy GASTAMBIDE lors de cet entretien sur son parcours personnel et artitisque.